Laden ... Even geduld ...

Onze nieuwsbrief


Zout -winning/- soorten

  • Afbeelding 1
  • Afbeelding 2
  • Afbeelding 3
  • Afbeelding 4
  • Afbeelding 5
  • Afbeelding 6
  • Afbeelding 7
  • Afbeelding 8
  • Himalaya zoutlamp
  • Sole
  • Guérande
  • Zoutbron, Añana Gatza, Baskenland Spanje
  • Gradeerwerk Bad Sooden
  • Gradeerwerk Bad kreuznach
  • Afbeelding 15
  • Zoutparels uit Djibouti
Prijs:
INFO
Artikelnummer:
info
Bookmark and Share


Productbeschrijving

  

De wereld van zout!

Er zijn vele verschillende manieren van zoutwinning.

Toen het begon met mijn interesse in zout heb ik een soort systeem bedacht om de zouten onder te brengen in categorieën.

Er zijn in principe 3 basis verschillen,

  1. of je haalt het uit de bodem (mijnzout)
  2. of je haalt het uit zee (van vers zeewater)
  3. of je haalt het uit een ingesloten zee cq meer of zoutvlakte, danwel nog vloeibaar of opgedroogd.

Maar,.... en nu komt het, er zijn daar nog heel, heel veel verschillende subgroepen in!

Hieronder geef ik u enige uitleg van maar een paar van de vele soorten zout en haar manier van winning. (er zijn er dus nog veel meer!)

U kunt ook het Foodtube filmpje bekijken, daar vertel ik in vogelvlucht over enkele zoutsoorten.
Zie ook de TV uitzending van de NTR, 10 x beter!


Zout en haar winning: 


 GW = Gradeerwerken. -Zoutwater oppompen uit een verzadigde zoutlaag of zoutbron en over huizenhoge, kilometerslange muren van rechtop gezette takkenbossen laten stromen. Dit om al zoveel mogelijk water te laten verdampen voordat het in ketels kunstmatig wordt verdampt tot zout. Op deze manier werd het zoute water gezuiverd en werd brandstof bespaard. Op de site van 'Beuzeblaadje' staan vele foto's van Saline Gottesgabe en zijn met een hele duidelijke uitleg omschreven. Kijk op  Gradeerwerk! Met dank aan 'Beuzeblaadje.

In Duitsland zijn nog vele Gradeerwerken welke te bezichtigen zijn, enkele voorbeelden; Bad Kreuznach, Bad Rothenfelde, Bad Durrenberg, Bad Salzuflen, Saline Gottesgabe, Bad Dürkheim, Bad Sooden,..... wanneer u in de buurt bent van een van deze plaatsen is het zeker de moeite waard om een dergelijk gradeerwerk te bezichtigen.

In Nederland heeft in Katwijk ook een gradeerwerk gestaan.

Gradeerwerk
Het eerste "gradeergeval” werd in het jaar 1767 opgericht door baron von Beust en diende tot 1945 als zoutwinning. Vandaag zijn de gradeerwerken meer dan alleen maar een relict uit vervlogen tijden. Het grote gradeerwerk aan de rozentuin, in Bad Salzuflen, het opvallende herkenningsteken van de kuurbadplaats, behoort tot de grootste openlucht inhalatie-inrichtingen in de “geneeskrachtige tuin van Duitsland”. Tot een dergelijk 600.000 liter zout water sijpelen dagelijks over de sleedoornwanden, verstuiven daarbij de fijnste nevel en vormen een zeeachtig klimaat. De vitaliserende microdeeltjes van de zoutwaternevel komen op heel natuurlijke wijze in de luchtwegen terecht en stimuleren de doorbloeding van de longen en het zuurstoftransport in het bloed.

 


DD = Darinkdelven. -  Darink is zout veen dat aan de kust van onder andere Friesland, West-Brabant en Zeeland vanaf het jaar 1000 werd afgegraven. De zoute turf werd vervolgens verbrand om uit de as (sel-assche) zout te winnen, een kostbaar en schaars goed toen er nog geen koelkast bestond. Hiertoe werd de sel-assche in water opgelost, en in grote pannen net zo lang verwarmd tot het geheel was ingedampt en het zout overbleef. Dit werk gebeurde in zoutketen. Darink wordt ook wel moer genoemd, het handelen in moer moernering of selnering.

Dit gebeurde vroeger in Nederland, maar heden ten dagen wordt het in Kenia nog steeds gedaan.


FDS = Fleur de sel. - Alleen bij de juiste weersomstandigheden, de temperatuur van het water en de zoutbalans, ontstaat er een eenmalig dun vliesje van zout wat maar heel even aan de oppervlakte van het zeewater in de zoutpannen drijft. Dit vliesje wordt dan ook op het juiste moment, handmatig van de oppervlakte geschept en in de zon gedroogd.

Het zout wordt gewonnen in de zoutpannen (verdampingsbassins) aan de kust van vele landen rond de Middellandse zee en de Atlantische oceaan. Wanneer de bassins bij vloed met vers zeewater gevuld worden, kan het naargelang de weersomstandigheden weken duren voordat het water voldoende verdampt is en het zout begint uit te kristalliseren. Op dit kritieke punt ontstaat er (bij de juiste weersomstandigheden) op het wateroppervlak een flinterdun zoutvliesje.

Het zoutvliesje lijkt enigszins op een net aangevroren slootje, met daarin van die mooie ijsbloemen. Dat is het wereld beroemde fleur de sel (letterlijk (Fr): zoutbloem). Het zoutvliesje wordt handmatig en uiterst voorzichtig van het water geschept met een ‘lousse’ (soort zeef aan een lange houten steel)en verzameld op de rand van de Oeillet (zoutpan).

Dit handwerkje is zwaar en tijdrovend. De opbrengst is slechts één enkele kilo per 35 vierkante meter. Vandaar dat fleur de sel zo duur is. Het zout is zeer fijn van structuur, ziltig van smaak en bevat diverse mineralen.

In fleur de sel komt vaak een bacterie voor, een bacterie die in extreem hoge zoutgehaltes kan overleven. Deze bacterie is vermoedelijk verantwoordelijk voor de lichte viooltjesgeur.

Het meest bekende fleur de sel is die uit Guérande (Atlantische oceaan) en de Camarque (Middellandse zee). Ook bekend is het fleur de sel van de eilanden île de Ré en Noir Moutier (Atlantische oceaan).

Er wordt nog steeds zout gemaakt uit zoutbekkens stammend uit het Romeinstijdperk. Bv. Guérande en Camargue.

Misschien minder bekend Fleur de Sel, maar zeker niet onder geschikt, zijn die van Trapani (Sicillië), Cervia (Italië) Ibiza en Mallorca (Spanje) en uit het natuurpark van de Algarve Portugal.

En niet alleen de meeste landen rond de Middellandse zee maken Fleur de Sel maar ook landen zoals; Zuid Afrika, Bali (Indonesië), Madagaskar...enz.


MZ = Mijnzout.– Ook wel steenzout genoemd, wordt dmv graafwerkzaamheden (met de hand of machinaal) in mijnen gewonnen.

Deze wordt over het algemeen in mijnen van enkele honderden meters diep gewonnen door het zout er simpelweg uit te boren, te zagen of met de hand uit te hakken. Hierdoor ontstaan hele gangenstelsels en in meerdere mijnen hebben de mijnwerkers zelfs hele concertzalen, kapellen en kerken uitgehakt. (b.v. Wieliczka in Polen en de Turda Salt Mine in Roemenië)

Hoe ontstaat steen/ mijnzout

Het verkregen zout wordt over het algemeen geraffineerd middels de vacuüm techniek.

Mijnzouten welke niet geraffineerd worden zijn o.a.; Himalaya, Black salt India (Kala Namak), RealSalt uit Redmond, Bleu de Saphir de Perse uit Kashmir en Ursalz uit het plaatsje Chemnitz in Duitsland.


MZZ = Mijnzout Zongedroogd. – Zoutwater van ondergronds zoutmeer, oppompen en door de zon verdampt in natuurlijke zoutpannen.

Op verschillende plaatsen op de aarde zijn nog steeds ingesloten ondergrondse zoutmeren. Deze meren kunnen miljoenen jaren oud zijn. Het zout wordt verkregen door eenvoudig weg het zoute water (Sole) op te pompen en het daarna in natuurlijke zoutpannen te pompen en het door de zon te laten verdampen tot zout. De meeste van deze zouten bevatten vele natuurlijke mineralen en sporen elementen. De kristallen kunnen verschillen in uiterlijk van vierkantjes tot platte piramides.


VZ= Vacuüm Zout. – Geïnjecteerd zoetwater in ondergrondse onzuivere zoutlaag oppompen of een onzuiver steenzout, meerder malen zuiveren door kunstmatig te verdampen.

De vacuüm methode wordt toegepast wanneer het gewonnen zout uit een zoutlaag komt welke niet direct voor consumptie geschikt is. Dit kan steenzout zijn maar ook van andere zoutachtige lagen. Dit gebeurt bv. In Nederland , België, Duitsland en Zwitserland. Men boort of mijnt een zoutlaag aan en gaat het zout minimaal 4x zuiveren tot dat er alleen het pure NaCl overblijft. Het verkregen zout wordt daarna verwerkt tot de korrel die gewenst is. Daarna worden er stoffen toegevoegd om bv het strooibaar te maken zodat je het in een zoutvaatje kan stoppen. Voor meer uitleg Akzo Nobel


ZKV= Zeewater Kunstmatig Verdampt. – Zout verkregen dmv zeewater in open ketels (grote rechthoekige bakken) kunstmatig te verdampen. 

In de gebieden waar niet genoeg zon of zonuren zijn wordt zout verkregen door zeewater kunstmatig te verdampen. Dit gebeurt op voornamelijk in noordelijke gelegen plekken (landen) op de aarde. (Engeland, Denemarken, Canada) Men neemt een emmertje zeewater, doe het in een pan, zet hem op het vuur en laat het verdampen tot zout overblijft. Dit is een zeer eenvoudige uitleg, het gaat echt iets bewerkelijker. 

De meeste ZKV’s hebben een platte piramide of flake structuur. Deze kristal wordt alleen verkregen wanneer er goed geroerd wordt en het zeewater op een niet al te hoge temperatuur wordt verdampt.

Deze technieken zijn geheim en kan ik u er daarom ook niet echt veel meer over vertellen. Over het algemeen zijn deze zouten zouter dan de zeezouten zongedroogd.

Bekende ZKV's zijn: Maldon, Halen Môn en van Cyprus. zie foto bij Engeland


ZNV= Zeewater Nevel Verdamping. – Zeewater onder druk vernevelt, door toevoeging van warme buitenlucht verdampt het water al in de lucht, zodat het zout, incl. de mineralen, als sneeuw naar beneden dwarrelt. 

Een nieuwe gepatenteerde methode van winning uitgevonden in Japan. (Helaas niet meer voorradig)


ZvZ= Zout van Zoutvlaktes. – Zout van (bovengrondse) zoutvlaktes.

Ingesloten oceanen of binnenzeeën geheel verdampt door de zon. 

O.a. Zoutvlakte van Utah USA, Salinas Grande in Argentinië, hoogvlakte Tibet, vele landen in Afrika, Australië en in Bolivia zoals de zoutvlakte van Salar de Uyuni, 3500 meter. (verschillende filmpjes Uyuni YouTube) 


ZvZm= Zout van Zoutmeer. – Zoutwater van een natuurlijk zoutmeer verdampt door de zon. 

Ingesloten oceanen of binnenzeeën niet geheel verdampt door de zon en worden gevoed door kleine riviertjes, regen en sneeuw.

Een wereld beroemd zoutmeer is natuurlijk de Dode zee in Israël. Maar ook elders op de wereld zijn zoutmeren.

In Turkije het Tuz Gölü (zoutmeer) (Filmpje YouTube) En het Assal meer in Djibouti.  


ZvZb= Zout van Zoutbron. – Zoutwater van een natuurlijke zoutwaterbron, aan de zijkanten van de bron, (in natuurlijke zoutpannen) verdampt door de zon.

In Peru op 3300 meter in de Andes bij Marras bevind zich een zoutbron. Het is een oude ondergrondse oceaan welke klem is komen te zitten. Gevoed door de druk van grondwater stroomt het warme zoute water uit de berg via een terrasachtig systeem door alle handgemaakte zoutpannen de berg af.

Ook Valle Salado de Añana in noord Spanje is een zoutbron.  YouTube


 ZZ= Zeezout Zongedroogd. – Zeewater op natuurlijke wijze verdampt door de zon in natuurlijke zoutpannen.

Bijna elk land wat aan de kust ligt en voldoende zon uren heeft maakt zout van zeewater. Derhalve kan het gebeuren dat door een lange periode van slecht weer een gehele oogst kan mislukken.

Vers zeewater stroomt bij vloed in de lagune. Door het zeewater eerst in grote (natuurlijke) basis op te slaan kan het water zich ontdoen van zand, takjes en andere drijvende zaken. Daarna wordt het reeds zouter geworden zeewater via kleinere basis geleid naar de zoutpannen. In de zoutpannen komt een laag van ongeveer een halve meter zeewater. Wanneer het zeewater sterk door wind en de krachtige zon is ingedampt, gaat het naar kleinere zoutpannen om uit eindelijk bij 25,8% NaCl op de liter, uit te kristalliseren tot zout.

In het gebied Guérande, Frankrijk (Atlantische kust) ligt een van de meeste bekende zoutpannen.
Het zout wat hier vandaan komt is grijs, het zogenoemde Sel Gris, ook wel Keltic sea salt genoemd. De grijze kleur komt van de kleibodem waarop het zout is gemaakt.

Daarnaast volgt Setúbal en de Algarve van Portugal.

Één van de belangrijkste in de Middellandse zee geschiedenis was Ibiza, door de geografische ligging en daardoor makkelijk te beveiligen eiland, kon men hier altijd terecht voor zout! Daarnaast de Camargue Frankrijk, Sicillië en Servia aan de Adriatiche kust van Italië.

De meeste zoutpannen zijn al eeuwen oud! Maar helaas zijn slechts enkele nog in gebruik!


 ZZK= Zeezout Zongedroogd in Kas. – Zeewater op natuurlijke wijze verdampt door de zon in een kas* of onder platglas*. ( *Kas: staande glasbouw, zoals de tuinbouw. *Platglas: kist of bak met als deksel een liggende glasplaat.)

Door dat de kust van Hawaï niet overal geschikt is om zout te maken hebben de inwoners van het eiland Molakai daar wat op gevonden.
In lange rijen opgestelde houtenkistjes met glazendeksel, laat men het zeewater daarin verdampen middels de zon.

Ook aan de kust van Canada wordt zout gemaakt in kas.


 

Ik wens u veel culinair zoutplezier met de zoutsoorten uit mijn winkel. 

Met vriendelijke groet,

Jeroen van Wieren.

Vind vergelijkbare producten per categorie

Schrijf uw eigen product beoordeling

Product beoordelingen

Dit product is nog niet beoordeeld. Wees de eerste om dit product te beoordelen!

Verlanglijstje

Klik op de onderstaande knop om Zout -winning/- soorten aan uw verlanglijstje toe te voegen.

U heeft onlangs bekeken ...